"Open Source" is niet hetzelfde als objectief

Bij het 'overtuigend' leren schrijven kom je al snel de term framing tegen. Bij marketing en reclameteksten is het schering en inslag. Het komt er op neer dat een persoon op bepaalde op zichzelf objectieve uitspraken verschillend reageert. Dit is afhankelijk van hoe ze verwoord zijn,  in welke context ze geplaatst zijn en welke associaties die bij iemand oproepen. De engelse uitleg op Wikipedia geeft een uitgebreide neutrale introductie, de nederlandse vertaling gaat vrij direct op marketing- en reclametoepassingen in.

Een schitterend voorbeeld zoals beschreven op  de nederlandse wikipedia is de term 'vers geplukt' op pakken sinaasappelsap. Die roept associaties op met gezond, eerlijk en natuurlijk. Maar strict gezien is het flauwekul: hoe kan je een sinaasappel niet vers plukken? Als hij al half beschimmeld en verrot aan de boom hangt? Het is veel belangrijker om te weten hoe lang het sinaasappelsap er over doet om verwerkt en wel in je glas terecht te komen. Om maar te zwijgen over welke stoffen de producent er in het proces nog aan dat sap toevoegt.

Een andere (mondelinge) framing-truc is de ja-techniek bij verkoopgesprekken. De klant krijgt een aantal keer achter elkaar een vraag voorgelegd die hij/zij eigenlijk alleen maar met ja kan beantwoorden. Deze vragen hoeven helemaal niet met het product waar het over gaat te maken te hebben, maar hierdoor komt de persoon in een positieve 'ja'-stemming waarbij hij het iedere keer eens blijkt te zijn met de verkoper. Als de verkoper uiteindelijk de vraag stelt of we niet eens moeten zien hoeveel de producten bij elkaar kosten dan zal het antwoord vaker 'ja' zijn.

Een generalisatie van de 'ja'-techniek' bij het schrijven van marketingteksten is dat je negatieven en woorden als 'nee' en 'niet' vermijdt. Het roept negatieve associaties op met het product of de dienst die je aan wilt prijzen. Je kan beter de positieve eigenschappen ervan benadrukken.

De letterlijke objectieve interpretatie van 'Open source' is open broncode. De programmacode van een applicatie is voor iedereen toegankelijk. Dit is nogal kort door de bocht, een uitgebreidere vertaalde beschrijving van de opensource definitie staat op www.opensource.nl. Het gaat dan om ideeën als vrije verspreiding, het gebruik van code in afgeleide programma's, geen discriminatie voor gebruik van de code door bepaalde gebruikersgroepen of toepassingsgebieden en zo nog een aantal belangrijke punten die Open source maken tot wat het is.

Maar los van deze definities en de semantiek, welke associaties kan je bij een lezer oproepen met het begrip 'open source'? Bij 'Open' kan je denken aan eerlijk, natuurlijk, objectief, toegankelijk, inzichtelijk, positief. En bij 'Source', of 'bron' heb ik associaties met de natuur, de oorsprong, de kern, eenheid, puur en daardoor ook weer eerlijkheid. Deze gedachten die je kan hebben of bij je opgeroepen worden bij het lezen van de woorden 'open source' zijn een krachtige framing die elke marketeer wel rond zijn productpresentatie of sales pitch zou willen hebben. 'Open' klinkt goed. 'Open' is geweldig! Geen wonder dat Open Source 'hot' is! Ik ben wel benieuwd welk deel van de populariteit van open source eigenlijk vooral te danken is aan de aanzuigende werking van het begrip op marketeers door de associaties.

Waar ik me aan erger is dat er in Nederland een aantal bedrijven informatieve websites onderhouden die de indruk wekken dat het om onafhankelijke Open Source platformen, gebruikersgroepen, initiatieven en stichtingen gaat, waarbij ze zwaar inzetten op de 'objectieve' framing die met het begrip 'Open Source' meekomt.  Nou ja, laat ik het maar gewoon misbruik noemen. Want zodra je wat verder kijkt dan blijkt dat zo'n onafhankelijk platform of stichting meestal voor eigen parochie preekt: het softwarepakket waarvoor zij (of het bedrijf of individuele consultants erachter) toevallig de diensten verleent en waar ze het meest van af weten, komt wel heel prominent en nadrukkelijk bij alle presentaties naar voren. "Onze Open Source experts helpen u de juiste keuze maken voor het beste Open Source Content Management Systeem". Nou, welke zou het worden...... mischien het systeem waar zijzelf het meeste verstand van hebben en hun geld mee verdienen?

Open Source biedt zowel de aanbieders als de afnemers van software enorme voordelen, maar laten we elkaar niet voorhouden dat werken met 'open source' alleen, iedereen opeens objectief en onafhankelijk maakt.

Zest Software is al vijf jaar bezig met Python, Zope en Plone. Dus als een potentiële klant ons vraagt waarmee ze een sterk en flexibel 'enterprise grade' web content mangement systeem kunnen opzetten, dan denken wij op dit moment eerst aan Plone. Of als Plone te zwaar is dan stellen we een ander op Python gebaseerd framework als Django voor. Daar hebben we ervaring mee, zijn we expert in en verdienen we ons brood mee. Met een in onze ogen eerlijk bedrijfsmodel waarbij we elke klant het alleen werk in rekening brengen dat we voor hem uitvoeren. Dat is voor ons een belangrijk onderdeel van 'open source'.

U bent dus voor ons gewaarschuwd, maar dan wel in de objectieve en positieve betekenis van de uitdrukking.